Sitozol nedir?

Date:

Paylaş

Sitozol, hücrelerin içinde bulunan sıvı matristir. Bu madde, hem ökaryotik (bitki ve hayvan) hem de prokaryotik (bakteri) hücrelerde meydana gelmektedir. Ayrıca Ökaryotik hücrelerde, hücre zarında bulunan sıvıyı içermektedir. Ancak hücre çekirdeğini, organelleri (örneğin kloroplastlar, mitokondri, vakuoller) veya organellerde bulunan sıvıyı içermemektedir. Buna karşılık, prokaryotik bir hücrenin içindeki tüm sıvı sitoplazmadır. Çünkü prokaryotik hücrelerde organel veya çekirdek yoktur. Ayrıca toprak plazması, hücre içi sıvı (ICF) veya sitoplazmik matris olarak da bilinmektedir.

Sitozol nedir?

  • Hücrenin içindeki sıvıdır.
  • Sitozol, sitoplazmanın bir bileşenidir. Sitoplazma, sitozol’ü, tüm organelleri ve organeller içindeki sıvı içeriğini içermektedir. Ayrıca Sitoplazma çekirdek içermemektedir.
  • Sitozol’ün ana bileşeni sudur. Ayrıca çözünmüş iyonlar, küçük moleküller ve proteinler içermektedir.
  • Hücre boyunca heterojendir. Protein kompleksleri ve hücre iskeleti ona yapıyı vermektedir.
  • Birkaç işlevi yerine getirmektedir. Bu nedenle, çoğu metabolik sürecin yeridir.
  • Metabolitleri taşımakta ve hücre içinde sinyalleşmede yer almaktadır.

Sitosol ve Sitoplazma arasındaki fark

Sitosol ve sitoplazma ilişkilidir. Ancak iki terim genellikle birbirinin yerine kullanılamamaktadır. Sitozol, sitoplazmanın bir bileşenidir. Sitoplazma, hücre zarındaki organeller dahildir. Ancak çekirdek hariç tüm materyali kapsamaktadır. Bu nedenle mitokondri, kloroplast ve vakuollerdeki sıvı sitoplazmanın bir parçasıdır. Ancak sitozol’ün bir bileşeni değildir. Prokaryotik hücrelerde sitoplazma ve sitozol aynıdır.

Sitosol bileşimi

Sudaki birçok iyon, küçük molekül ve makromolekülden oluşmaktadır. Ancak bu sıvı homojen bir çözelti değildir. Sitozolün yaklaşık %70’i sudur. İnsanlarda pH değeri 7,0 ile 7,4 arasındadır. Hücre büyürken pH seviyesi daha yüksektir. Sitozolde çözünen iyonlar arasında K+ , Na+ , Cı- , Mg2+ , Ca2+ ve bikarbonat bulunmaktadır. Ayrıca amino asitler, proteinler, protein kinaz C ve kalmodulin gibi ozmolarite düzenleyici moleküller içermektedir.

Yapısı

Sitozolde ki maddelerin konsantrasyonu, yerçekimi, hücre zarındaki kalsiyum, oksijen ve ATP konsantrasyonunu etkileyen organellerin etrafındaki kanalların yanı sıra protein komplekslerinin oluşturduğu kanallardan etkilenmektedir. Ayrıca bazı proteinler bileşimi dış sıvınınkinden farklı olan bir sitozol ile dolu merkezi boşluklar içermektedir. Hücre iskeleti sitozolün bir parçası olarak kabul edilmemesine rağmen, filamentleri hücre boyunca difüzyonu kontrol etmektedir. Büyük partiküllerin sitozol’ün bir bölümünden diğerine hareketini sınırlamaktadır.

İşlevleri

Hücre içinde çeşitli işlevleri yerine getirmektedir. Ayrıca hücre zarı ile çekirdek ve organeller arasındaki sinyal iletiminde görev almaktadır. Metabolitleri üretim yerlerinden hücrenin diğer bölümlerine taşımaktadır. Bu nedenle, bir hücre mitozda bölündüğünde sitokinez için önemlidir. Bu da ökaryotik metabolizmada rol oynamasına neden olmaktadır.

Hayvanlarda bu, glikoliz, glukoneogenez, protein biyosentezi ve pentoz fosfat yolunu içermektedir. Ancak bitkilerde yağ asidi sentezi sitoplazmanın bir parçası olmayan kloroplastlarda gerçekleşmektedir. Hemen hemen tüm prokaryotik metabolizma sitozol de gerçekleşmektedir.

Tarih

1965 yılında H.A. Lardy, santrifüjleme sırasında hücreler parçalandığında ve katı bileşenler çıkarıldığında oluşan sıvıya atıfta bulunan “sitozol” terimini kullanmıştır. Bununla birlikte, bu sıvıya daha doğru bir şekilde sitoplazmik fraksiyon denmiştir. Bazen sitoplazma için kullanılan diğer terimler arasında hiyaloplazma ve protoplazma bulunmaktadır.

Modern kullanımda, sağlam bir hücredeki sitoplazmanın sıvı kısmını veya bu sıvının hücrelerden özlerini ifade etmektedir. Bu sıvının özellikleri hücrenin canlı olup olmamasına bağlı olduğundan, bazı bilim adamları canlı hücrelerin sıvı içeriğine sulu sitoplazma adını vermektedir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz
Captcha verification failed!
Captcha kullanıcı puanı başarısız oldu. lütfen bizimle iletişime geçin!

İLGİLİ İÇERİKLER

Golgi Aygıtı nedir? Yapısı ve işlevi nasıldır?

Kompleks veya aygıt Golgi, onu keşfeden bilim insanının adını almıştır. Bu hücresel organel, tek zarlarla sınırlanmış bir boşluk...

Kloroplast nedir? Yapısı ve işlevi nasıldır?

Kloroplastlar bir plastid türüdür. Kloroplastlar, içlerindeki baskın pigment klorofil nedeniyle yeşil renktedir. Ana işlevleri fotosentezdir.Bir hücredeki bu organellerin...

Plastid nedir? Yapısı ve işlevi nelerdir?

Plastidler, bitki hücrelerinin ve bazı fotosentetik protozoaların organelleridir. Hayvanlar ve mantarlar plastidlere sahip değildir. Birkaç türe ayrılmaktadır. En...

Ribozom nedir?

Ribozom, hücrenin en önemli organelleridir. Çünkü çeviri süreci üzerlerinde gerçekleşmektedir. Haberci RNA (mRNA) üzerinde bir polipeptit sentezi bulunmaktadır....