OPEC Kuruluşu Ve Özellikleri

OPEC (OPEC), petrol ihraç eden ülkelerden oluşan bir kuruluştur.

Uluslararası hükümetler arası örgütün misyonu, katılımcı ülkelerin petrol politikasını koordine etmektedir. Yine tüketicilere verimli ekonomik ve düzenli petrol tedarik sağlamaktır. Ayrıca, üreticilere istikrarlı gelir vb. sağlamak için petrol piyasasını istikrara kavuşturmaya çalışmaktadır.

  • OPEC üyesi ülkeler, dünya petrol rezervlerinin yaklaşık 2/3’ünü kontrol etmektedir.
  • Dünya üretiminin ~%35’ini ve dünya petrol ihracatının yarısını oluşturuyorlardır.
  • OPEC ülkelerinin kanıtlanmış petrol rezervleri şu anda 1.199.71 milyar varildir.

Örgütün en üst organı, kural olarak yılda 2 kez toplanan Üye Devletler Konferansı’dır. Konferans, yeni üyelerin kabulüne karar vermektedir. Guvernörler Kurulunun oluşumunu, bütçeyi ve mali raporu onaylar, Guvernörler Kurulu Başkanını, Genel Sekreteri, yardımcılarını ve Denetçiyi atamaktadır.

Guvernörler Kurulu Konferans için sorular hazırlamaktadır. Daimi bir organ olan Sekretarya’nın çalışmalarını da yönetmektedir.

Sekreterlik, Guvernörler Kurulu ve Konferans için araştırma yapmakta ve öneriler hazırlamaktadır. Alınan kararların ise, uygulanmasını izlemektedir. Ayrıca OPEC’in yıllık bütçelerini hazırlamaktadır. Bunun dışında idari, ekonomik, yasal, bilgi ve teknik bölümlerden oluşmaktadır.

OPEC kuruluş misyonu

OPEC resmi web sitesine göre, grubun misyonu “üye ülkelerin petrol politikalarını koordine etmek, birleştirmek ve tüketicilere verimli ürün sağlamaktır”. Ayrıca bununla birlikte ekonomik ve düzenli petrol tedariki sağlaması için organize olmaktadır. Ayrıca üreticiler için istikrarlı bir gelir sağlamak için petrol piyasalarının istikrarını sağlamaktadır. Bu durum da petrol endüstrisine yatırım yapanlar için adil bir sermaye getirisi sağlanmaktadır.

Örgüt, uluslararası piyasada petrol fiyatlarının büyük dalgalanmalar olmadan istikrarını sağlamanın yollarını aramaktadır. Bu nedenle, üye ülkelerin çıkarlarına hizmet ederken, diğer ülkelere kesintisiz ham petrol tedarikinden düzenli bir gelir elde etmelerini sağlamaktadır.

OPEC, kurucu ülkeleri tam üye olarak tanınmaktadır. Katılmak isteyen ve başvurusu örgüt tarafından kabul edilen her ülke de, tam üye olarak kabul edilmektedir. Bu ülkeler önemli miktarda ham petrol ihracatına sahip olmalıdır. OPEC üyeliği, ancak tam üyelerinin en az dörtte üçü OPEC için oy verdikten sonra verilmektedir. Ortak üyelik, ülkelere özel koşullar altında da verilmektedir.

OPEC kuruluşun özellikleri ve faaliyetleri

Petrol fiyatları ve OPEC’in uluslararası petrol piyasasındaki rolü bir dizi farklı faktöre bağlıdır. Yeni teknolojilerin, özellikle de ABD‘deki hidrolik kırılmanın ortaya çıkışı, dünya petrol fiyatları üzerinde büyük bir etki yaratmıştır. Bu nedenle OPEC piyasalar üzerindeki etkisini azaltmıştır. Sonuç olarak, dünya petrol üretimi artmıştır. Ayrıca fiyatlar önemli ölçüde düşmüş ve OPEC zor durumda bırakılmıştır.

OPEC, daha yüksek maliyetli üreticileri pazardan çıkarmak ve pazar payını yeniden kazanmak için 2016 yılının ortalarından itibaren yüksek üretim seviyelerini ve dolayısıyla düşük fiyatları sürdürmeye karar vermiştir. Ancak, Ocak 2019’dan itibaren OPEC, ekonomik büyümedeki yavaşlamanın arz bolluğuna yol açacağı korkuları nedeniyle üretimi altı ay boyunca günde 1,2 milyon varil azaltmıştır. Yine temmuz 2019’da bir anlaşmanın dokuz ay daha uzatılmasıyla sonuçlanmıştır.

2020’de başlayan küresel COVID-19 salgını sırasında petrol talebi felaketle düşmüştür. Bu dönemde üreticilerin arz fazlası vardı. Bu nedenle dünya talebi azaltan kısıtlamalar ve kilitlenmelerle karşı karşıya kaldığı için petrolü depolayacak yer bulunamamıştır. Bu durum, Rusya ile Suudi Arabistan arasındaki fiyat savaşıyla birlikte petrol fiyatlarının şu anda negatif seviyelere düşmesine neden olmuştur. Sonuç olarak örgüt, Mayıs-Temmuz 2020 dönemi için üretimi günde 9,7 milyon varil düşürmeye karar vermiştir.

Petrol fiyatları oynaklık yaşamaya devam etmiştir. Bu yüzden OPEC, üretim seviyelerini Ocak 2021’den itibaren günlük 7,2 milyon varile ayarlamaya zorlanmıştır.

OPEC, inovasyon ve yeni temiz teknolojiler açısından büyük zorluklarla karşı karşıya kalmıştır. Yüksek petrol fiyatları, bazı petrol ithal eden ülkeleri geleneksel olmayan ve daha temiz enerji kaynakları aramaya zorlamaktadır. Alternatif enerji kaynağı olarak kaya madenciliği ortaya çıkmıştır. Bu nedenle petrol ürünlerine bağımlılığı azaltan hibrit ve elektrikli arabalar gibi bu alternatifler OPEC üzerinde baskı oluşturmaya devam etmektedir.

Avantajları ve dezavantajları

Petrol endüstrisinde benzeri bir kartele sahip olmanın çeşitli avantajları vardır. Birincisi, belirli bir düzeyde siyasi koordinasyona ulaşmalarına yardımcı olarak üye ülkeler arasında işbirliğini teşvik etmektedir. Örgütün temel amacı üretim ve petrol fiyatlarını istikrara kavuşturmaktır. Bu nedenle diğer ülkelerdeki üretim üzerinde bir miktar etkiye sahip olabilmektedir.

OPEC ve onun piyasa üzerindeki etkisi geniş çapta eleştirilmiştir. Üye ülkeler ham petrol rezervlerinin büyük çoğunluğuna sahip olduklarından (OPEC’e göre %79,4), örgütün bu pazarlarda hatırı sayılır bir gücü vardır. Bir kartel olarak OPEC üyeleri, küresel pazar paylarını korurken petrol fiyatlarını mümkün olduğunca yüksek tutmak için güçlü bir teşvike sahiptir.

OPEC şu anda 13 üye ülkeye sahiptir. Bunlar;

  • Katar (1961)
  • Endonezya (1962)
  • Libya (1962)
  • Birleşik Arap Emirlikleri (1967)
  • Cezayir (1969)
  • Nijerya (1971)
  • Ekvador (1973)
  • Gabon (1975)
  • Angola (2007)
  • Ekvator Ginesi (2017)
  • Kongo (2018)

Rusya, Çin ve ABD gibi dünyanın en büyük petrol üreticisi ülkelerinden bazıları OPEC’in parçası değildir.

İlginç bilgiler

  • Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü, dünyanın en büyük 13 petrol ihraç eden ülkesinin oluşturduğu bir karteldir.
  • OPEC, dünya pazarında fiyatı belirlemek için petrol arzını düzenlemeye çalışmaktadır.
  • ABD’de doğal gaz kırma teknolojisinin ortaya çıkışı, küresel piyasayı kontrol etme kabiliyetini azaltmıştır.
  • Örgüt, kurucu üyeleri İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela tarafından 1960 yılında kurulmuştur.
  • OPEC, dünya pazarına istikrarlı bir petrol arzı sağlamaktadır. Ayrıca sektörde önemli bir güce sahip olduğu ve fiyatları mümkün olduğunca yüksek tutmasına izin verdiği için eleştirilmiştir.

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz
Captcha verification failed!
Captcha kullanıcı puanı başarısız oldu. lütfen bizimle iletişime geçin!

Benzer konular

Samsung

Samsung bir erişte ve deniz ürünleri şirketinden dünyanın en...

En iyi Türk ev tekstil firmaları

Tekstil sektörü, Türk ekonomisinin ana bileşenlerinden bir tanesidir. Kumaş...

Apple

Temel bilgiler Apple Inc. (eski adıyla Apple Computer, Inc.), merkezi...

Kodak: büyük bir başarı ve başarısızlık

Dünya çapında Kodak olarak bilinen Eastman Kodak, XIX yüzyılda...