Aerosol nedir?

Tarih:

Aerosol nedir ve nasıl oluşur?

Kabul edilen tanıma göre aerosol, dağıtıcı ortamın bir gaz olduğu dağılmış bir sistemdir. Aerosollerin dağılmış fazı, sıvı (sis) veya katı (polen veya duman) maddenin küçük parçacıklarıdır. Bir aerosol homojen bir bulut izlenimi verse de, aslında çok yüksek derecede dağılım gösteren farklı partiküllerin bir karışımıdır. Bu tür karışımlara örnek olarak mineral tozu, kurum, deniz tuzu aerosolleri veya her yerde bulunan – özellikle büyük şehirlerde – duman verilebilmektedir.

Aerosollerin sadece birçok endüstride yaygın olarak kullanılmadığını, aynı zamanda doğada bir dizi işlevi yerine getirerek önemli atmosferik olayların oluşumundan da sorumlu olduğunu kabul etmek gerekmektedir.

Aerosoller ve çevre üzerindeki etkileri

Atmosferik aerosoller, havada “asılı” halde bulunan her türlü damlacık ve tozu içermektedir. Boyutları 10 mikrometreye kadar olan (1 mikrometre = 0.001 milimetre) sıvı veya katı parçacıklar uzun süre bir yüzeye yerleşmeyip havada asılı kaldığında atmosferik aerosollerden bahsedebiliriz.

Daha önce bahsedilen deniz tuzu kristal aerosolleri bu tür karışımlara bir örnektir. Atmosferik aerosollerin diğer örnekleri şunlardır

  • Bacalar veya egzoz sistemleri tarafından salınan egzoz gazları,
  • Çiçeklenme sırasında salınan bitki poleni,
  • Havadaki toz parçacıkları.

Aerosol etkisi olarak adlandırılan bu etki doğada uzun yıllardır gözlemlenmektedir. Havada asılı duran toz bulutları ve damlacıklar karbondioksitin küresel ısınma üzerindeki etkisini bir dereceye kadar dengelemektedir. Aynı zamanda aerosoller, gezegenimizin iklimini doğrudan şekillendiren bulut oluşumu için de gereklidir. Havada ne kadar çok aerosol varsa, atmosferde o kadar büyük ve bol miktarda bulut oluşur.

Araştırmalar, sanayileşmiş kentsel alanlardan yayılan gaz, egzoz, duman ve duman bulutlarının ağır konvektif bulutların oluşumuna katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bu yapılara özgü olan su buharı biriktirme kabiliyetleri, genellikle yerel su basması veya sele neden olan yoğun yerel yağışları açıklamaktadır.

Aerosollerin günlük yaşamdaki uygulamaları

Aerosoller sadece doğada bulunmaz, aynı zamanda günlük hayatta da yaygın olarak kullanılmaktadır. Aerosollerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinden endüstri tarafından büyük ölçekte yararlanılmakta, bu tür karışımlar birçok uygulama alanına sahip birçok farklı ürün üretmek için kullanılmaktadır.

İlaç üretimi

Burun akıntısı veya boğaz ağrısına yönelik preparatlarda, daha önce bahsedilen tuzlu su bazlı aerosoller büyük ölçekte kullanılmaktadır. Ağrı kesiciler, dezenfektanlar, inhalasyon preparatları ve diğer birçok ilaç da sprey formunda üretilmektedir. Aerosol kullanmanın avantajı ilacın doğru ve uygun dozda verilmesidir.

Ev kimyasalları

Aerosolün bir diğer kullanım alanı da ev kimyasalları endüstrisi, özellikle de temizlik, durulama veya dezenfekte amaçlı ürünlerdir. Aerosol sprey kutuları şeklindeki oda spreyleri de en yaygın kullanılanlar arasındadır.

Kozmetik ürünleri

Aerosolleri düşündüğümüzde, çoğumuzun aklına çoğunlukla bir şişe parfüm veya deodorant gelecektir. Bu kesinlikle aerosollerin kozmetik endüstrisindeki en yaygın kullanımıdır, ancak tek kullanım alanı değildir. Son aylarda, el dezenfektanının özellikle şeffaf bir sis şeklinde kullanılmasının ne kadar kullanışlı ve aynı zamanda güvenli olduğunu göstermiştir.

Otomotiv ve hidrolik endüstrisi

Aerosoller otomotiv endüstrisinde, özellikle temizleyiciler, buz çözücüler veya özel pas sökücülerin üretiminde de kullanılmaktadır. Birçok otomotiv kozmetiği de bu formda satılmaktadır. Hidrolik sistemlerin montaj elemanları için yağlayıcılar da sprey olarak üretilmektedir. Sprey olarak üretilen boyalar, vernikler veya montaj köpükleri gibi ürünleri de unutmamak gerekir.

Çoklu uygulamalara sahip aerosol

Yukarıda bahsedilen ürünlerin her birinin üretimi, uygun özelliklere sahip bir aerosol gerektirmektedir. Bununla birlikte, bazıları, spesifikliklerinden dolayı, birçok endüstride kullanılmalarına izin veren evrensel bir uygulamaya sahiptir. Böyle bir ürüne örnek olarak, özellikle dimetil eter veya DME olarak da bilinen dimetil eter verilebilmektedir. Renksiz bir gaz olan ester grubuna ait organik bir kimyasal bileşiktir.

DME karakteristik bir kokuya sahiptir. Bu nedenle de suda orta derecede çözünmektedir. Metanolün dehidrasyonu (kurutulması) veya sentez yoluyla, örneğin yakıtlardan veya biyokütleden üretilmektedir.

Sıvılaştırılmış formdaki dimetil eter genellikle buharlaştırma yoluyla çok kolay bir şekilde uzaklaştırılan bir çözücü olarak kullanılmaktadır. DME ayrıca dizel motorlarda ve gaz türbinlerinde bağımsız bir yakıt olarak da kullanılabilmektedir. İki veya dört zamanlı motorlarda da kullanılabilmektedir. Ancak bu durumda dimetileterin yüzde 70 LPG karışımı ile zenginleştirilmesi gerekmektedir. Belki de 2030 yılı civarında DME yaygın olarak kullanılan bir biyoyakıt haline gelecektir. Ayrıca kullanımı Avrupa Birliği tarafından değerlendirilmektedir.

Buna ek olarak, dimetil eter, diğerlerinin yanı sıra, aşağıdakilerin üretiminde kullanılmaktadır;

  • Ev kimyasalları,
  • Montaj köpüğü,
  • Sprey boyalar ve vernikler,
  • Polistiren köpük.

Bu bağlamda, modern endüstride kullanılanlar arasında en popüler itici gazlardan ve çözücülerden biridir.

Aerosol kullanmanın faydaları nelerdir?

Aerosoller sadece fiziksel ve kimyasal özellikleri nedeniyle değil, aynı zamanda dozajlarının kolaylığı ve doğruluğu nedeniyle de endüstride bu kadar geniş bir uygulama alanına sahiptir. Hermetik olarak kapatılmış ambalaj kullanmanın avantajı da ürünün raf ömrünü uzatmaktır. Bu tür ambalajların çoğu geri dönüşüm yoluyla yeniden kullanılabilmektedir. Bu kadar geniş bir fayda yelpazesine sahip olan aerosol ürünlerin bu kadar popüler olması şaşırtıcı değildir.

Önceki İçerik
Sonraki İçerik

Yazıyı paylaş;

Biliyormuydunuz?

Benzer konular
Benzer konular

Bakır üretiminin teknolojik süreci

Demir dışı bir metal olarak sınıflandırılan bakır (Cu), eski...

Samaryum elementi nedir? Özellikleri nelerdir?

Samaryum elementinin tarihi ve kökeni Samaryum Elementi ((Y,Ce,U,Fe)3(Nb,Ta,Ti)5O16) mineralinden izole...

Seryum nedir? Özellikleri nelerdir?

Seryum (Ce), periyodik elementler sisteminin III. grubunun kimyasal elementidir....

Nadir toprak metalleri hangileridir?

Nadir toprak metalleri, diğer elementlere kıyasla yer kabuğunun yapısındaki...